سۆرانی و کرمانجی: جیاوازییان چییە؟

کوردی زمانێکی یەکدەست نییە، بەڵکو کۆمەڵێک شێوەزارە. دوو گەورەترینیان، سۆرانی و کرمانجی، ئەوەندە جیاوازن کە ئاخێوەرانیان زۆرجار بە ئەستەم لە یەکتر تێدەگەن. بۆیە کاتێک پێویستت بە دیلمانج یان وەرگێڕان هەیە، تەنها وتنی «کوردی» بەس نییە.

هەر یەکەیان لە کوێ قسەی پێدەکرێت

• سۆرانی (کوردیی ناوەندی): هەرێمی کوردستان، لەوانە هەولێر و سلێمانی، و ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لەوانە سنە و مەهاباد.
• کرمانجی (کوردیی باکووری): تورکیا، سووریا، بەشێک لە باکووری عێراق وەک دهۆک و بادینان، و کۆمەڵگە کوردییەکانی شوێنانی تر.
• شێوەزاری تریش هەن، وەک کوردیی باشووری لە دەوروبەری کرماشان و ئیلام، و هەورامی (گۆرانی).

ئەلفوبێ، ڕێزمان و وشەی ڕۆژانە

کرمانجی بەزۆری بە ئەلفوبێی لاتینی دەنووسرێت، بەڵام سۆرانی بە ئەلفوبێی عەرەبیی گۆڕاو. کرمانجی هێشتا ڕەگەزی ڕێزمانی و گۆڕینی کۆتایی وشە بەپێی ڕۆڵی لە ڕستەدا پاراستووە، کە سۆرانی تا ڕادەیەکی زۆر لەدەستی داون، و زۆرێک لە وشە ڕۆژانەکانیش بە تەواوی جیاوازن. بۆیە لە گفتوگۆی نێوان ئەم دوو شێوەزارەدا، خەڵک زوو دەکەونە مەزەندەکردنی مانا.

بۆچی لە کاتی داواکردنی دیلمانجدا گرنگە

دیلمانج دەبێت هەمان شێوەزاری ئەو کەسە بزانێت کە دیلمانجیی بۆ دەکات. ناگونجانی شێوەزار دەتوانێت ڕێک لە هەستیارترین ساتەکاندا ببێتە هۆی تێنەگەیشتن: کاتی باسکردنی مێژووی نەخۆشی، لێدوان لای پارێزەر، یان گفتوگۆ دەربارەی خوێندنی منداڵێک.

1. ١لە کەسەکە بپرسە بە کام شێوەزار قسە دەکات. ئەگەر دڵنیا نییە، بپرسە خەڵکی کام شار یان ناوچەیە.
2. ٢لە داواکارییەکەدا بنووسە «کوردی (سۆرانی)» یان «کوردی (کرمانجی)»، نەک تەنها «کوردی».
3. ٣بۆ وەرگێڕانی نووسراو، سەرەتا وێنەیەکی بەڵگەنامەکە بنێرە تا پێش دەستپێکردنی کار شێوەزارەکەی بپشکنرێت.